Evrimsel süreci açıklayan güzel bir grafik çalışma (büyük hali için resme tıklayın)
Bu çalışma Sabancı Üniversitesi Görsel Sanatlar ve Görsel İletişim Tasarımı bölümünde yüksek lisans öğrencisi ve öğretim asistanı olan Deniz Cem Önduygu‘ya ait. Cem evrimsel tasarım üzerine araştırma yapıyor.
ÜKD Evrim Sürüyor Çalışma Grubu ülkenin dört bir yanında öğrencilere, öğretmenlere, bilim meraklılarına, aydınlıktan yana olan herkese evrimi anlatmak için yola çıkıyor. Süreklileşmiş bir faaliyetle evrimin anlatılmasının gerekli olduğunu düşünen ve çalışmalarına devam eden ESÇG, yeni etkinliklerle üniversitlere gelmeye başladı.
Bu haftanın programı:
18 Mart Perşembe
“Evrimin Molekülleri, Moleküllerin Evrimi” / Dr. Çağatay Tarhan (İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü)
“İnsan Psikolojisinde Evrimin İzleri” / Dr. Murat Kınıkoğlu (Kardiyolog)
“Dünyadaki Yaşamın Kısa Tarihi” / Kerem Şenvardar (Gebze Yüksek Teknoloji Enstitüsü Biyoloji Bölümü)
Yer: İ.Ü. Çapa Tıp Fakültesi Kemal Atay Amfisi
Saat :17.00
19 Mart Cuma
“Evrimin Molekülleri, Moleküllerin Evrimi” / Dr. Çağatay Tarhan (İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü)
“İnsan Psikolojisinde Evrimin İzleri” / Dr. Murat Kınıkoğlu (Kardiyolog)
“Mantık Hataları ve Evrim” / İstem Fer (İTÜ Bilişim Enstitüsü Hesaplamalı Bilim ve Mühendislik)
Yer: Kültür Üniversitesi (Ataköy)
Saat: 15.00
Bilimsel düşüncenin yayılması gayesiyle evrimi belediyelerde, kültürevlerinde, liselerde de anlatarak gezilerini sürdürmeyi planlıyorlar. Sizlerde iletişime geçebilirsiniz. iletisim@evrimsempozyumu.org
İstanbul Üniversitesi Öğrenci Kültür Merkezi’ne bağlı Sosyal Araştırmalar Kulübü(SAK) evrim derslerinin üçüncüsünü gerçekleştirdi. ÖKM tiyatro salonunda yapılan etkinliğin konuğu İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü öğretim üyesi Doç. Dr. Filiz Gürel’di.
Etkinliğe moleküler biyoloji ve genetik öğrencilerinin dışında hukuk, uluslararası ilişkiler, gazetecilik, işletme, bilgi ve belge yönetimi, maden mühendisliği ve daha birçok bölümden öğrenci ilgi gösterdi. Yaklaşık 100 kişinin katıldığı Evrim Dersi’nin konusu “Evrime Moleküler Kanıtlar”dı. Doç. Dr. Filiz Gürel, evrimin moleküler mekanizmalarını ve yüzyılın bilimi genetiğin su yüzüne çıkardığı evrimsel kanıtları sade bir dille anlattı. Günümüzde gelişmiş ülkelerde evrimin varlığı veya yokluğunun tartışılmadığını vurgulayan Gürel, oldukça geride olduğunu belirtti. Gösterdiği fosil örnekleri ile insanın evrim sürecine dair bilgiler verirken moleküler analizlerle bunu destekledi. Moleküler evrimin geleceğine de değindiği konuşmasında yönlendirilmiş evrim çalışmalarının başladığından ve evrim sürecinin daha ileri basamaklarının tahmin edilebileceğinden bahsetti.
Konuşma sonrasında yapılan karşılıklı söyleşide ilerici ve aydın toplum düzeyine ulaşabilmek için bilimin ve son yıllarda alevlenen evrim karşıtı gerici saldırılar nedeniyle evrimin önemli olduğu vurgulandı. Bunun için öncelikli olarak evrim eğitiminin bilimsel olarak verilmesi gerektiğine değinildi.
Evrim Dersleri’nin ilkine “Toplum Gözünde Evrim ve Bilimsel Düşünce” konulu konuşması ile Bilim ve Gelecek dergisi genel yayın yönetmeni Ender Helvacıoğlu, ikincisine “Evrim Kuramı Üzerine” konuşması ile İTÜ Moleküler Biyoloji ve Genetik araştırma görevlisi Deniz Şahin katılmıştı. Etkinlikler oldukça ilgi çekmişti. Aydınlanma yolunda çalışan Sosyal Araştırmalar Kulübü, Evrim Dersleri’ne dönem boyu devam edecek. Tarihleri ve seminer konularını buradan duyuracağız.
II. Evrim, Bilim ve Eğitim Sempozyumu’nda yapılan konuşmalardan ikisi ile karşınızdayız:
1) Araştırma Görevlisi Kahraman İpekdal’ın “Mikroevrim” konulu konuşması:
Kahraman’ın bu konuşmasında bahsettiği konular hakkında biraz daha bilgi edinmek isterseniz Evrimi Anlamak‘taki şu yazılara göz atabilirsiniz:
Mikroevrim hakkında temel bilgiler.
Genetik çeşitliliğin sığınakları. (YENİ BÖLÜM!)
2) Prof. Dr. Şevket Ruacan’ın “Kanser ve bağışıklık sisteminin evrimi” konulu konuşması:
Prof. Dr. Şevket Ruacan’ın bu konuşmasında bahsettiği konuda biraz daha bilgi edinmek isterseniz Evrimi Anlamak‘taki şu yazıya göz atabilirsiniz:
Kansere evrimin merceğinden bakış. (YENİ BÖLÜM!)
Keyifli seyirler ve okumalar.
Evrim Çalışkanları
Douglas Futuyma ile II. Evrim, Bilim ve Eğitim Sempozyumu sırasında yapılan röportaj yayında. Biz de buradan duyuralım. Uygar Polat’ın soruları, soLvideo’nun ve Üniversite Konseyleri Derneği’nin emeği ile yayına sunulmuş. İyi seyirler.
Douglas Futuyma ile Röportaj from Universite Konseyleri on Vimeo.
Evrimi Anlamak’ta bu defa yeni bölümlerimiz çok önemli temel kavramların anlaşılması için son derece faydalı iki yazı paketi: “Bilimin Doğası” ve “Doğal seçilim ve uyarlanım ile ilgili yanılgılar”
Bilimin nasıl işlediğini yani bilim insanlarının araştırmalarını nasıl yürüttüklerini, bir doğa olayını açıklamaya çalışırken nasıl sorular sorduklarını, deneyleri nasıl tasarladıklarını öğrenmek ve anlamak, bilimsel bilgi ile bilimsel olmayan bilgiyi ayırt edebilmenin ilk adımı. Kendinizi günümüzde sık sık, sonu gelmeyen ve hiçbir verimi olmayan, düğüm olmuş tartışmaların içinde buluyor olabilirsiniz. Bu tartışmaların verimsizliğinin en büyük nedenlerinden birinin bilimsel bilginin ve bilimsel yöntemin ne olduğunun yeterince anlaşılmaması olduğunu düşünüyoruz. Bu yazı bilimin prensiplerini, özelliklerini, kültürel bağlamdaki yerini anlatıyor. Her seviyeden ve yaştan okurumuza hitap edeceğini düşünüyoruz. Yazı aynı zamanda, öğretmenlerimizin de Fen Bilgisi ve benzeri derslerde yararlanabilecekleri bir materyal.
2) Doğal seçilim ve uyarlanım ile ilgili yanılgılar
Zaman zaman, bir canlıda size ilginç gelen bir özellik üzerinde “acaba neden doğal seçilim tarafından tercih edilmiş?” diye kafa yoruyor olabilirsiniz. Fakat canlılarda (veya fosillerde) gözlemlediğimiz her şey doğal seçilimin ve uyarlanımın sonucu olarak ortaya çıkmak zorunda değil. Veya doğal seçilimin bir canlının sağ kalması için ona gereken bütün özellikleri verdiğini mi düşünüyorsunuz? Büyük yanılgı!
Bu yazı evrim kuramının temel kavramları hakkındaki yanlış anlamaları gideriyor. Bu bölümün sonundaki “Daha Fazlasını Keşfet” bölümünde verilen “Evrim hakkındaki diğer yanılgılar” yazısının da bugüne kadar aklınıza takılmış olabilecek pek çok konuda sizleri aydınlatacağını umuyoruz. Ayrıca bu bölüm, öğretmenler tarafından, hem öğrencilerin ne tip kavramları yanlış anlayabileceğine dair, hem de ders esnasında gelecek sorulara nasıl yanıtlar verilebileceğine dair bir kılavuz olarak kullanılabilir.
Pek yakında yeni yazılarla yine karşınızda olacağız!
Evrim Çalışkanları
Küçük bir hatırlatma: Yeni yayınlanan bölümlerden haberdar olmak için Evrimi Anlamak ana sayfasındaki “bizden haber alın” kutusuna e-posta adresinizi yazarak haber listemize üye olabilir veya Facebook sayfamızdan yenilikleri ve etkinlik haberlerini takip edebilirsiniz. Ayrıca yeni bölümlerin listesine bu sayfadan da ulaşabilirsiniz. Önerileriniz, sorularınız veya bize katkı koyabileceğiniz konular için bu blogdaki “hakkımızda” sayfasındaki e-posta adresinden bizlerle bağlantıya geçebilir veya bu yazıya yorum yazarak düşüncelerinizi bizlerle paylaşabilirsiniz.
Bugün sizlerle, Çağrı Yalgın’ın Bilim Güncesi isimli blogunda kaleme aldığı, yararlı mutasyonlar (yazarın tercih ettiği ifade ile değişinimler) hakkında bir yazıyı paylaşıyoruz. Çağrı, Japonya’da RIKEN Beyin Bilimleri Enstitüsü’nde araştırmacı olarak çalışıyor ve Saitama Üniversitesi’nde doktora öğrenimine devam ediyor. Mutasyonlar hakkındaki bir takım yanlış anlamalara dair pek aydınlatıcı olan bu yazıyı keyifle okuyacağınızı umuyoruz.
Değişinimler (mutasyonlar), canlılardaki çeşitliliğin ana kaynağıdır. Bir gendeki değişinim, canlının bulunduğu ortamda yaşama ve çoğalma şansını artırıyorsa sonraki nesillerde daha çok canlıya geçerek o genin topluluktaki sayısını artırır. Bulunduğu canlının çoğalma şansını azaltan değişinimler ise daha az canlıya geçtikleri için ayıklanırlar. Yararlı değişinimlerin birikmesi, zararlı olanların ayıklanması sayesinde, bulundukları ortama daha iyi ayak uydurmuş canlılar gelişir.
Değişinim denince akla önce zararlı etkiler gelse de birçok yararlı değişinim vardır ve oluşmaktadır. Bu yazıda önce bilim adamlarınca incelenmiş yararlı değişinim örneklerinden dördünü aktarıyor, ardından değişinimlerin moleküler temeli hakkında bilgi veriyorum. Read the rest of this entry »
Bugün (12 Şubat) Darwin günü! Bu günü kutlamak amacıyla sizlerle Darwin ve Wallace ile ilgili tarihi bildiri ve dökümanların Türkçe çevirilerini paylaşıyoruz. Bu çeviriler Münzevi Solucan blogunun yazarları tarafından hazırlandı. Kendileri ile eşzamanlı olarak buradan yayınlıyor iyi okumalar diliyoruz. Darwin gününüz kutlu olsun!
Charles Darwin
Alfred Russel Wallace
Charles Darwin ve Alfred Russel Wallace tarafından, birbirlerinden bağımsız olarak kurulan Doğal Seçilim Yoluyla Evrim Teorisi bilim dünyasına ilk kez 1858 yılında İngiltere’de Linnean Society’de okunan bir bildiriyle sunuldu. Bilebildiğimiz kadarıyla İnternette Türkçesi bulunmayan bu bildirinin tamamının çevirisini yayınlıyoruz.
Bildirinin ortaya çıkış öyküsü kendi içerisinde mevcuttur. Okunabilirliği arttırmak amacıyla metni dört parçaya böldük:
* Charles Lyell ve Joseph Dalton Hooker’ın Sunumu
* Bay C. Darwin tarafından yazılmış, türler üzerine yayımlanmamış bir çalışmadan bir parça
* Bay Darwin’in Profesör Asa Gray’e yazdığı bir mektuptan bir parça
* Çeşitlerin asıl tipten sınırsız uzaklaşma eğilimi üzerine. Alfred Russel Wallace
Sayfa başlıkları bize aittir. Orijinal başlıklar sayfalarda mevcuttur. Yazılarda geçen kimi türlerin ve kavramların anlaşılmasını kolaylaştırmak maksadıyla Wikipedia sayfalarına bağlantılar verilmiştir.
Keyifli okumalar.
Darwin yılını pek çok etkinlik, yazı, dergi ve kitapla kutlayarak geride bıraktık. Fakat 2010 Evrimi Anlamak için yeni pek çok yazıyla dolu bir yıl olacak gibi görünüyor. Evrim Çalışkanlarına katılan yeni gönüllülerimiz sayesinde harıl harıl çalışmaya, çeviriler yapmaya, websitesini hazırlamaya devam ediyoruz. Hazır olan yazıları tanıtmadan önce, Evrimi Anlamak’taki bütün bu yazıların, evrimi anlamaya meraklı her yaştan okuyucuya hitap ettiğini belirtelim. Bununla birlikte, öğretmenlerimizin ve üniversitelerdeki hocalarımızın bu kaynaklardan dersleri için faydalanacaklarını özellikle umuyoruz. “Evrim Haberleri” bölümünde yayınlanan kısa yazıların sonundaki kaynakçanın ve tartışma sorularının bu bakımdan çok faydalı olduğunu düşünüyoruz.
İşte bu ayın yazıları:
1) Şenyüz örümceklerinden “ALOHA!”
Hawaii Adaları’na ayak basan ziyaretçiler pek sıcak bir “aloha”, bir çiçek kolyesi ve bir gülümseme ile karşılanırlar. Ama bu volkanik adaların nemli ormanlarında bir yürüyüş yapacak olursanız, sizi bir başka tip gülümseme daha karşılar: Hawaii şenyüz örümceğinin gülümsemesidir bu.
Hawaii Üniversitesi’den Dr. Rosemary Gillespie, Dr. Geoff Oxford ve Dr. Bruce Tabashnik’in çalışmalarını ele alan bu yazıda, sırtında gülen bir yüze benzeyen deseni olan bu örümcek türünün nasıl olup da bu kadar çok farklı tipte desene sahip olacak şekilde evrildiğini okuyacaksınız. Bu yazı evrimin temel mekanizmalarını doğadan gözlemlerle açıklıyor. Yazı ayrıca bilim insanlarının araştırmalarını yaparken nasıl sorular sorduklarına ve bu soruları yanıtlamak için oluşturdukları hipotezleri nasıl yöntemler izleyerek test ettiklerine ilişkin de çok güzel bir örnek. Üstelik bol resimli ve animasyonlu! Bu bölümün sonunda eğitimciler için derslerde kullanabilecekleri tartışma soruları da bulunuyor.
2) Kadim fosiller ve günümüzdeki iklim değişikliği: Jeniffer McElwain’in çalışması
Dr. Jennifer McElwain’in İrlanda’nın Kolej Dublin Üniversitesi’ndeki laboratuvarı, yaprakların narin yapılarını incelemek için güçlü mikroskoplar, fosillerin etrafındaki taşları aşındırmak için asitler ve de günümüz bitkileri üzerinde deneyler yürütmek için büyüme hazneleri ile donanmış durumda. Geçtiğimiz beş sene boyunca, Dr. Jennifer ve ekibi Grönland’a iki keşif gezisi yaptı. İki buçuk tondan fazla fosil topladıkları bu geziler boyunca çadırda yatıp, gaz ocağında yemek pişirip, ırmakta yıkandılar. Tüm bu çalışmanın amacı ise bir çoğu kurşun kalemin arkasındaki silgiden daha büyük olmayan, küçücük fosilleşmiş yaprakların yüzeylerindeki mikroskopik gözenekleri saymaktı.
Bu yazıyla, Dr. McElwain’in günümüzde yaşayan bitkilerden edindiğimiz bilgileri kullanarak, Danimarka’dan topladığı 180 milyon yıl yaşındaki yaprak fosillerini inceleyip o zamanlar bitkilerin içinde yaşadıkları sıcaklığı, atmosferik çevreyi ve karbondioksit yoğunluğunu nasıl tahmin ettiğini öğreniyoruz. Nasıl oluyor da Jennifer’in fosil yaprakları geçmişteki küresel sıcaklıkların geniş çaplı bir dökümünü veriyor? Fosillerden edindiğimiz küresel sıcaklık değişimi bilgilerini günümüzdeki küresel ısınmanın nasıl sonuçlar doğracağı ile ilgili fikir edinmek için nasıl kullanıyoruz? Geçmişte yaşanan kitlesel yok oluşlarda küresel iklim değişikliğinin rolü neydi? Bütün bu ilginç sorulara cevapları bu yazıda bulacaksınız. Yine bu bölümün sonunda da eğitimcilerin derslerde kullanabilecekleri tartışma soruları bulunuyor.
3) Midyelerin hızlı evrimi: Midyenin fendi yengeci yendi
Mavi midyeler, yeni bir istilacı avcı türe karşı geliştirdikleri savunma mekanizmaları ile sadece 15 yıl içerisinde nasıl evrildiler? New Hampshire Üniversitesi’nden Aaren Freeman ve James Byers midyenin evrildiğinin kanıtı olarak ne tür bulguları ortaya koydular? Evrim Haberleri bölümündeki bu yazıda soruların cevaplarını bulabilirsiniz. Yazının sonunda kapsamlı bir kaynakça ve eğitimciler için tartışma soruları bulunuyor.
Bu yeni yazıları keyifle okuyacağınızı umuyoruz. Bu esnada biz pek çok yeni bölümü yayına hazırlıyor olacağız.
Küçük bir hatırlatma: Yeni yayınlanan bölümlerden haberdar olmak için Evrimi Anlamak ana sayfasındaki “bizden haber alın” kutusuna e-posta adresinizi yazarak haber listemize üye olabilirsiniz. Ayrıca yeni bölümlerin listesine bu sayfadan da ulaşabilirsiniz. Önerileriniz, sorularınız veya bize katkı koyabileceğiniz konular hakkında blogdaki “hakkımızda” sayfasındaki e-posta adresinden bizlerle bağlantıya geçebilir veya bu yazıya yorum yazarak düşüncelerinizi bizlerle paylaşabilirsiniz.
Evrim Çalışkanları
Hatırlarsanız, Akademik Evrim Çalışkanları’nı bulduğumuz yerde kamera karşısına oturtup araştırma konularını bize “mikrofon zoruyla” anlattırıp, bu sayede genç akademisyenlerimizi sizlere tanıtarak çalışmaları hakkında fikir edinmenizi amaçladığımız bir video serisine başlamış ve bu serinin ilkini de Dr. Erol Akçay ile gerçekleştirmiştik. Dumanlı dağların tepesinden New Orleans’ın deniz seviyesinin altındaki çukurluğuna indik. Şehri görmeye gelen Dr. Betül Kacar Arslan‘ı yakalayıp, New Orleans’a yakışmayacak derecede soğuk bir günde, Tulane Üniversitesi’nin kadim ağaçlarından birinin altındaki banka konuşlandık ve ona doktora sonrası araştırmalarını anlattırdık.
Betül, doktorasını ABD’de Emory Üniversitesi’nin Biyokimya Bölümü’nde, enzimoloji ve enzim evrimi üzerine yaptıktan sonra şu anda deneysel evrim konusunda Georgia Tech’te doktora sonrası araştırmacı olarak bilim kariyerine devam ediyor. Aynı zamanda bir Evrim Çalışkanı olan Betül, ara ara NTV Bilim’e popüler bilim makaleleri yazıyor.
Betül’le sohbetimizin kamera arkası görüntüleri burada:
Sohbetin videosu ise işte burada:
Akademik Evrim Çalışkanları’nın araştırma konuları ile aydınlandığımız video serimiz devam edecek. Video çekimlerini ve düzenlemesini yapan Murat Arslan’a ve kamera arkası fotoğraflarını çeken A. Murat Eren‘e çok teşekkür ederiz.
Hazırlayan: B. Duygu Özpolat
SONRADAN EKLENEN BİR NOT:
“10:20-11:20 arasında da sözünü ettiğimiz ‘evrimin tekrarlanabilirliği’ hususunu biraz daha netleştirmekte fayda var sanırım. Dawkins’e göre evrim her şekilde her zaman aynı şekilde sonuçlanir’ ifadesinde kastedilen, Dawkins’in Kor Saatçi kitabında da bahsettiği, evrimsel sürecin yol alabileceği çok sayıda seçeneğe rağmen ulaşacağı son durağın aşağı yukarı her seferinde benzer olacağı (elbette ki aynı şartlar altında kendini tekrar eden evrimsel süreçler için yapılmış bir açıklama). Buna karşılık, S.J. Gould’un da aralarinda bulundugu bir kisim biyologlar, evrimin ulaşabileceği noktanın kestirilemez olduğu ve her seferinde farklı ilerleyeceğini söyler. R.Dawkins’in son kitabı “The Greatest Show on Earth’de de “historical contingency’ kavramı ve meşhur Lenski deneyi uzun uzun anlatılıp irdelenmiştir.
Nedir bu Lenski deneyi?
Aşağıdaki referanslarda bulabileceğiniz Blount et al. (2008)’de açıklanan bu deney aynı anda 12 E.koli bakterisinin minimum besin ortamında evrilmesiyle başlıyor. Normalde 16 saat yetecek besin verilen bakterilere ~6 saat yetecek besin veriliyor. Dolayısı ile 16 saat sonunda sadece bu kısıtlı besin ortamına kendini adapte edebilmiş bakteriler hayatta kalabiliyor.
“Ölen ölür, kalan sağlar bizimdir” felsefesi ile hareket eden Lenski, hayatta kalan bakterileri her gün seçiyor. Seçilen bakteriler ile 15 sene boyunca bu deney tekrarlanıyor (unutmayınız ki deneyde toplam 12 ayrı bakteri soyu vardi). Geçen zamanın sonunda, 12 bakteriden sadece bir tanesi içinde bulunduğu minimal besin ortamında bolca var olan “sitrat” kimyasalını ana besin maddesi olarak kullacak şekilde evrilmiş olduğu gözlemleniyor. Dolayısı ile diğer 11 bakteri (henüz hepsi tam olarak analiz edilmediyse, şimdilik görüldüğü kadarı ile) yeni şartlara kritik bir adaptasyon sağlayamazken, 12. bakteri bu yeni ortama kendini uydurabilecek şekilde evriliyor. Demekki evrimsel süreç diğer 11 bakteri soyu için kendini tekrar ettiyse de, 12. si için tekrar etmedi ve 12. bakteri yeni ortama adaptasyon sağlayarak, başlangıçtaki soydan çok daha farkli ve yeni secilim sartlarina dayanıklı olarak evrildi.
İlginiz icin teşekkür ederim,
~B.K. Arslan”
KAYNAKÇA
Bu arada, videoda bahsedilen konularda daha fazla bilgi edinmek isterseniz Betül’ül hatırladığı şu kaynakçadan faydalanabilirsiniz:
Deneysel Evrim
Barrick, J.E., Yu, D.S.*, Yoon, S.H., Jeong, H, Oh, T.K., Schneider, D., Lenski, R.E., and Kim, J.F. 2009. Genome evolution and adaptation in a long-term experiment with Escherichia coli. Nature. 461:1243-1247
Blount, Z. D., C. Z. Borland, and R. E. Lenski. 2008. Historical contingency and the evolution of a key innovation in an experimental population of Escherichia coli. Proceedings of the National Academy of Sciences, USA 105:7899-7906
Antik genleri canlandırma yöntemi ve evrimsel sentetik biyoloji:
Purnick, P. E. M. & Weiss, R. Nature Rev. Mol. Cell Biol. 10, 410-422 (2009)
Gaucher, E. A., Ganesh, O. & S. Govindarajan (2008). Paleotemperature trend for Precambrian life inferred from resurrected proteins. Nature, 451: 704-707.
Gaucher, E. A., Burgan, M. F., Thomson, J. M. and S. A. Benner (2003). Inferring the paleoenvironment of ancient bacteria based on resurrected ancestral proteins. Nature 425:285-288.
Benner, S. A., Caraco, M. D., Thomson, J. M. and E. A. Gaucher (2002). Planetary biology – paleontological, geological, and molecular histories of life. Science 296:864-868.
Betül’ün araştırma konusu hakkında çıkan bir haber: (2009 top 10 stories)
http://www.astrobio.net/index.php?option=com_retrospection&task=detail&id=3349
